verwacht
Exile on Mainstream
Tamar Harpaz and Christine Moldrickx
8 t/m 30 jun 2019

Ik schrijf deze aantekeningen in de trein van Berlijn naar Amsterdam. Een zelf opgelegde ballingschap van zes uur om wat gedachten op papier te krijgen. Ik moet over drie dingen schrijven: beeld, geluid, en hoe die twee samenvallen.

1.

Een geel figuur zwevend in een eindeloze grijze ruimte. Het figuur heeft geen vaste omtrek, de grens tussen het object en de omgeving is poreus.

De beelden van een infraroodcamera. Fotografie zonder licht. Eigenlijk, fotografie van onzichtbaar licht. In eerst instantie doen de beelden denken aan röntgenfotografie; instinctief denkt men dat wat we niet kunnen zien, zich aan een binnenkant bevindt. Maar in feite zijn de infraroodbeelden het omgekeerde daarvan: niet eens een oppervlakte, maar dat wat een oppervlakte omhult is waar we naar kijken.

Je zou deze beelden kunnen zien als een metafoor, omdat ze overdrachtelijk zijn. Dat wat normaliter wordt gevoeld--warmte--is visueel gerepresenteerd. Het onzichtbare is zichtbaar gemaakt; is dat een vorm van synesthesie? Te schilderen wat je hoort. Te zeggen wat je voelt.

De beelden laten zien welke delen van het lichaam het warmst zijn. Dit zijn de delen waarvan we zeggen dat ze onze gevoelens herbergen: de borst, de buik, het kruis. Even ontstaat er een kortsluiting en vallen de infraroodbeelden samen met een Jezus, geschilderd door Grünewald. En dan doel ik niet op het beroemde beeld van de kruisiging, maar die op de achterkant van het paneel: Jezus opgestaan uit het graf, zwevend tegen een nachtelijke hemel. Geschilderd in een surreëel palet van geel, rood en roze, smelt zijn gezicht samen met het licht van een heldere ster. De wonden op zijn handen en voeten stralen het felste geel. Zij moeten het warmst zijn.

Infraroodcamera's zijn ontwikkeld voor militaire doeleinden, en worden nog steeds gebruikt in drones om hun doelwit te vinden. Omer Fast interviewde de 'piloot' van zo'n drone die in Afghanistan werd ingezet, maar bestuurd wordt vanuit een kantoor in Las Vegas.

"...als iemand op een koude ondergrond gaat zitten en na een tijde weer opstaat, dan zie je de warmte van diegene nog. Voor een lange tijd. Het ziet eruit als een witte bloem. Die omhoog schijnt naar de hemel. Het is best mooi."

2.

Een houten lepel slaat tegen een stalen plaat, een lied komt uit een emmer, een koffiekop klinkt als een wekker.

Het is misschien te kort door de bocht om te zeggen: objecten die ons iets willen zeggen. Maar persoonlijk vind ik het wel verleidelijk om te speculeren over hun boodschap. Zo stel ik me voor dat zij ons dingen vertellen, maar dat wij hun taal niet kunnen verstaan. Om hun op die manier een tragische diepte te geven, lijdend onder hun onvermogen zich uit te drukken. Of misschien zijn het geesten uit de geschiedenis die we horen en die bezit hebben genomen van deze spullen om ons te waarschuwen niet nog een keer in dezelfde valkuilen te vallen. Tenslotte stel ik me voor dat het incarnaties zijn uit een andere dimensie, die helemaal niet iets zeggen, maar moeten lachen om onze zwakke wil, onze wisselende emoties, onze kleinzielige zorgen.

3.

De planeten bevinden zich in een bepaalde positie, en op hetzelfde moment is iemands leven in crisis. Bijvoorbeeld twee pubers wiens relatie is verbroken. Om te denken dat deze gelijktijdige gebeurtenissen een noodzakelijk verband met elkaar hebben is verkeerd. Maar om aan toevalligheden betekenis toe te kennen is diep menselijk.

Als je een plastic Spiderman figuur op een barokke bijzettafel zet, veranderen de betekenissen van beide objecten. Ik denk ook aan de samenwerking tussen John Cage en Merce Cunningham, waar zij elk onafhankelijk van elkaar een muziek- en dansstuk maakten, welke pas bij de uitvoering bij elkaar kwamen.

Ik stel me voor dat de loop van de dia's een andere lengte heeft dan de loop van het geluid. Op die manier ontstaan er elke keer nieuwe combinaties, en een veelvoud van toevallige verhoudingen. Soms valt het geluid samen met het beeld van een wasmachine, de volgende keer met dat van een naakte vrouw en weer daarna met een beeld van de zee. Als twee planeten in een andere baan, twee levens onafhankelijk van elkaar. Soms kruisen ze elkaar, soms niet.

Sander Breure

Openingstijden

puntWG is open in het weekend van 14:00 tot 18:00 uur en op extra tijden die vermeld staan bij de betreffende activiteiten.

En ook op afspraak

Nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van de activiteiten in en van puntWG?
Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief.


Deel:
verwacht